İstanbul 19/27
İngiltere’nin savaştan önceki başbakanı Stanley Baldwin (1935-1937) bir konuşmasında “Bence sıradan insanın da kendisini bombalanmaktan koruyacak hiçbir gücün yeryüzünde olmadığını anlaması iyi olur. İnsanlar ne söylerse söylesin bombacı her zaman hedefe ulaşacaktır” ifadesini 1932’de söylemişti.
II. Dünya savaşında her iki ittifak sistematik, yıkıcı hava bombardımanlarını gerçekleştirirken kendileri de saldırılara uğramışlardı. Elbette bazı tarihçiler farklı sıralandırma yapsalar da bunların en yıkıcı on örneğine göz atalım.
1/ Rotterdam’ın Havadan Bombalanması:
Alman ordusunun Hollanda’ya saldırı planının son aşamasında Rotterdam kentinin bombalanması vardı. 14.5.1940’ta Alman Hava Kuvvetleri uçakları kente yoğun saldırı düzenlemişlerdi.
Solda şehir merkezi bombalandıktan sonra yanarken, sağda şehir merkezi enkazı
Saldırıda 97 ton bomba atılmış, kentin 2.6 kilometrekarelik bölümü tamamen yok edilmişti. Çok sayıda yangın çıkmış, 1150 kişi ölmüş, 85 bin kişi evsiz kalmıştı.
Hollanda bu kanlı saldırıdan sonra Nazi Almanya’sına teslim olmuştu.
2/ Coventry Blitz (Yıldırım) Bombalanması:
14-15 Kasım 1940’ta gece ve gündüz Alman Hava Kuvvetlerinin (Luftwaffe) 515 adet Heinkel-111 tipi bombardıman uçağı, o dönemde İngiltere’nin harp sanayisinin önemli merkezi olan Coventry kentini neredeyse yerle bir etmişti.
11 saat içinde Alman uçakları şehre 36 bin adet yangın bombası da dahil 550 ton yüksek patlayıcı bombalar atmıştı. Ayrıca 20’si yangın bombası olan 50 adet paraşütlü mayın da bırakmışlardı.
Kentin yıkıntılarla dolu bir caddesi, sağda çocuklar yıkılan okulun molozları arasında
4.330 ev, fabrikaların dörtte üçü, demiryolları ve iletişim sistemlerinin tamamı yok edilmişti. Yaklaşık 570 ölü, 865 yaralı vardı.
8-9 Nisan 1941 gece ve gündüz Luftwaffe 230 bombardıman uçağıyla kente tekrar saldırmıştı. 315 ton bomba ve 25.000 adet yangın bombası atılmıştı.
10-11 Nisan gecesi de tekrar heva saldırısı olurken son iki saldırıda toplam 451 ölü ve 700’den fazla kişi yaralanmıştı. Sonraki iki yıl boyunca Almanların hava saldırıları 40tan fazla sürmüş ve 1236 kişi daha ölmüştü. Ölüm sayılarının nispeten az olmasının nedeni yerel halkın önceden yaya olarak kent dışına çıkmaları ve geride kalanların çoğunun da sığınaklara girmeleriydi.
3/ Londra’nın Yıldırım (Blitz) Bombalanması:
Almanların Londra’ya yıldırım hava saldırıları 7.9.1940’ta başlamış ve 57 gece aralıksız, sistematik olarak sürmüştü. Takiben Mayıs 1941’e kadar aralıklı sürmüştü.
Londra’da saldırılardan sonra enkazlar arasında çocuklar
29.12.1940’ta Alman bombardıman uçakları savaş içinde Londra’ya en büyük saldırısını gerçekleştirmişlerdi. Yangın bombaları ve yüksek patlayıcılar nedeniyle yaklaşık 15 bin adet yangın çıkarken, 8 binden fazla ölüme neden olmuştu.
Her türlü hava saldırısına karşı sivillerin çok uyumlu biçimde sığınaklara girmesine rağmen Mayıs 1941’in sonuna gelindiğinde, Londra ve çevresinde 40 binden fazla sivil ölmüştü. Bir milyondan fazla bina (sadece ev) yıkılmış ya da hasar görmüştü.
Londra’ya yapılan hava saldırılarıyla ilgili pek çok araştırma yazı ve kitaplarının dışında roman, şiir, film üretilmiştir.
Solda saldırı sonrası itfaiyecilerin yangınla mücadelesi, sağda Almanların hava saldırılarında Londra’nın merkezinden çevredeki yangın bombalarının infilakının ve yangınların gece görüntüsü.
4/ Pearl Harbor Saldırısı:
Japon İmparatorluk Deniz Kuvvetlerinin Havacılık Ordusu 7.12.1941’de Hawaii Takım Adalarında bulunan Oahu Adasındaki ABD’nin Pasifik filosu ve Pearl Harbor askeri üslerine sürpriz saldırı düzenlemişti.
Japonlar saldırıyı 6 uçak gemisi, 2 savaş gemisi, 3 kruvazör, 9 muhrip, 8 tanker gemisi, 23 denizaltı, 5 cep denizaltısı ve 441 adet değişik tipteki savaş uçaklarıyla gerçekleştirmişti.
Saldırı sonucu ABD’li 2 bin 335 asker ve sivil ölmüş, 1143 asker ve 35 sivil yaralanmıştı. ABD’nin 4 büyük savaş gemisi batmış, 4 tanesi ağır hasarlı, 3 kruvazör hasarlı, 3 muhrip ve diğer tipte iki gemisi de batmıştı. 188 uçak imha olurken, 159’u ağır hasar görmüştü.
Japon saldırısının panoramik görünümü sağda limanın bombalanması
Japonlar baskında 29 uçak kaybederken, 74 uçağı hasarlı olarak iniş yapmışlardı. 55 havacı ölmüş, 5 cep denizaltısı batmış, 64 denizci ölmüş, biri esir alınmıştı.
Böylece ABD’de II.Dünya savaşına dahil olmuştu.
5/ Stalingrad’ın (St. Petersburg) Havadan Bombalanması:
Almanlar Sovyetler Birliğine 1941’de saldırmışlardı. En son Stalingrad önlerine gelen Alman Ordusunun Hava Kuvvetleri Luftwaffe, 23.8.1942’de en yıkıcı hava bombardımanını yapmıştı. Tarihçiler arasında farklılıklar olmasına rağmen, kente 1500 ila 2000 uçakla saldırılmıştı. Toplam 1000 tondan fazla çeşitli türde bombalar atılmıştı.
Stalingrad’lı kadınların enkazlardan eşya kurtarma çabaları sağda Alman hava saldırılarının patlama ve yangın görüntüsü
Saldırı sonucu çok sayıda büyük çaplı yangınlar çıkmıştı. İtfaiye istasyonlarının ve su depolarının çoğunluğu yok edildiği için yangınlarla mücadele edebilecek hiçbir araç, teçhizat kalmamıştı
Yine farklı tahminlere göre en az 40 bin sivil ölmüş, 150 binden fazla yaralı kalmıştı. Süregelen Alman hava saldırıları sonucu kent harabeye dönmüş, tüm binaların yüzde 80’i yıkılmıştı.
23 Ağustos’tan sonra beş gün boyunca kent yoğun olarak -ilki kadar olmasa da- bombalanmaya devam etmişti.
6/ Hamburg’un Havadan Bombalanması:
İngiliz ve ABD Hava Kuvvetleri 25 Temmuz-3 Ağustos 1943 tarihlerinde Hamburg kentine “Operation Gomorrah” adıyla, II. Dünya savaşının en büyük hava bombardımanlarından birini başlatmışlardı.
Saldırılardan sonra Hamburg’un farklı semtlerindeki görüntüler
Saldırılarda 40 binden fazla ölü, 125 bin kişi yaralanmıştı. (Bazı kaynaklarda 37 bin ölü, 200 bin yaralı olarak belirtilmektedir.) Yaklaşık bir milyon sivil tahliye edilmişti. Toplam 280 bin bina yıkılmıştı.
28 Temmuz’da kurak hava koşulları, sert rüzgâr ve yoğun bombardıman nedeniyle sıcaklığı 800ºC’ye ulaşan bir ateş fırtınası oluşmuştu. Salt o gün Hamburg’da 50 bin bina yıkılmıştı. Sığınaklarda saklananlar önce havasızlıktan boğularak ölmüşler ardından kavrulmuşlardı.
Yine Temmuz sonuna kadar İngilizler Hamburg’a 2.355 gece, Amerikalılar 235 adet gündüz saldırılarında 9.000 ton bombayı kente atmışlardı. Müttefik uçakları toplam 17 bin uçuş (sorti) yapmışlardı.
Hava bombardımanı tersaneler, limanlar, denizaltı sığınakları, petrol rafinerileri ve pek çok sanayi tesislerinin yanısıra sivil ve kamu yaşam alanlarını hedef almışlardı.
Müttefikler “Alan Bombardımanı” kavramını (sonradan halı bombardımanına evrilirken hedef alanında her tür canlılar da yok edilmek üzere planlanıp uygulanmıştı.) Hamburg saldırılarında ortaya koymuşlardı. Buna göre hedef (ler) sadece askeri tesisler ve fabrikalar değil orada çalışan işçiler ile evleri de yok edilmeliydi…
Saldırılardan arta kalanlar: cesetler ve enkazlar
II. Dünya savaşının sonuna kadar Hamburg’a 69 kez Müttefiklerin hava saldırısı yapılırken sadece İngilizler 22 bin 940 ton bomba atmıştı.
Son bir not olarak Hamburg’da maalesef cesetlerin fotoğrafları neredeyse yoktur.
7/ Tokyo’nun Havadan Bombalanması:
18.4.1942’de ABD Hava Kuvvetleri Tokyo’ya ilk hava saldırısını “Operation Doolittle” ismiyle düzenlemişti. Yapısal olarak hafifletilmiş 16 adet B-25 Mitchell tipi bombardıman uçağı USS Hornet uçak gemisinden kalkarak Yokohama ve Tokyo kentlerini bombalamışlardı. Geriye güvenli dönüş yakıtları olmayacağı için Çin’e inişleri önceden planlanmıştı…
Bu saldırı Japonlara sınırlı zarar verirken daha çok propaganda amaçlıydı. ABD’nin envanterinde henüz çok uzun menzilli B-29 Superfortress bombardıman uçakları yoktu.
Üç yıl sonra 10.3.1945’te ABD Hava Kuvvetleri Tokyo’ya en yıkıcı hava saldırısını yapmıştı. 334 adet B-29 Superfortress bombardıman uçakları kente 1.665 ton yangın ve genel maksat türü bombaları atmıştı.
Ahşap yapıların yoğun olduğu Tokyo’da çok büyük hasarlar oluşmuştu. Üç saat süren saldırıda yaklaşık 100 bin kişinin toplu ölümüne yol açan ateş fırtınası dehşet vericiydi. Yangın konutların yüzde 40’ını, yaklaşık 267 bin 100 evi yakmıştı.
23 Mayıs’ta bu kez ABD 520 adet B-29 tipi bombardıman uçağıyla Tokyo’ya 4.500 ton, 25 Mayıs’ta 502 adet B-29 uçağı 4.000 ton yangın bombasını atmışlardı. Tokyo’nun 14 bin 500 hektarlık bölümü tamamen yanmıştı.
B-29 uçakları Tokyo’yu bombalarken ve saldırı sonrası tamamen yok olmuş bir semt: Ayakta kalanlar binalar tuğladan yapılanlardır.
ABD’nin hem Mariana Adalarını ele geçirerek yeni ve yakın üsler kurması hem de uzun menzilli B-29’ların devreye girmesiyle, Japonya’nın teslim olduğu 15.8.1945’e kadar hava bombardımanları sürmüştü.
Tüm gözler atom bombalarına yöneldiğinden Tokyo’nun acıklı durumu es geçilmişti. Savaş sonrası Tokyo’nun bombalanmasının savaş suçu olarak pek çok platformda nitelendirilmesine rağmen ABD’ye hiçbir şey uygulanmamıştı.
8/ Hiroşima ve Nagazaki Kentlerine Atom Bombası Saldırısı:
6.8.1945’te ABD’nin B-29 Superfortress tipi bombardıman uçağı 13 kiloton TNT’ye eşdeğer atom bombasını Hiroşima kentine atmıştı.
Solda Hiroşima sağda Nagazaki kentlerinin atom bombasından sonra geriye kalanlar
Japon yetkililere göre binaların yüzde 69’u patlamayla yıkılırken yüzde 7’si ağır hasar görmüştü. Şehrin alt yapısı yüzde 90 oranında yok olurken, şehrin toplam yıkım alanı 13kilometrekareden fazlaydı.
Üç gün sonra 9.8.1945’te yine ABD’nin B-29 Superfortress tipi bombardıman uçağı bu kez 22 kiloton TNT’ye eşdeğer atom bombasını Nagazaki kentine atmıştı.
Patlama 6.730 kilometrekarelik bir alanı etkilemişti. Yıkım, kentin dağlar arasındaki dar vadide yer alması nedeniyle -ilkine göre daha güçlü olmasına rağmen-sınırlı kalmıştı.
Saldırıdan sonra Nagazaki için “üzerinde mezar taş (lar) ı olmayan mezarlık” olarak nitelendirilmişti!
Atom bombalarının neden olduğu ölümler Hiroşima’da 146 bin, Nagazaki’de 80 bin kişiydi. Beş yıl içinde sadece radyasyon yüzünden 70 bin kişi daha ölmüştü. 15 milyon Japon evsiz kalmıştı.
Nükleer saldırı diğer kötü ve yan etkilerinden çok, radyasyon hastalığı ile lösemiye yol açarak hayatta kalanları da yıllarca acıyla öldürmeye devam etmişti.
9/ Dresden’in Bombalanması:
13-15.2.1945 tarihlerinde RAF (Kraliyet Hava Kuvvetleri) 796 adet, ABD Hava Kuvvetlerinin 527 adet bombardıman uçağı Dresden kentine yaklaşık 4 bin ton bomba ve yangın çıkartan cihazları dört ayrı saldırıda atmıştı.
Amerikan B-17 bombardıman uçaklarının gece saldırıları
Saldırının ardından oluşan ateş, yangın fırtınası şehrin merkezini harabeye çevirip toplu mezara dönüştürmüştü. İlk etapta 20 bin 204 ceset bulunmuştu. Çeşitli tahminlere göre toplam 25 bin ila 27 bin kişi ölmüştü.
Askeri tarihçilerin bir bölümü Dresden’deki fabrikalar, ulaşım ve iletişim ağlarının merkezi olması nedeniyle Müttefiklerin hedef aldığını iddia etmişlerdi. Aksini savunan tarihçilere göre stratejik öneminin az olduğunu, fabrikalara yönelik saldırı yerine ayrım gözetmeksizin alan (halı) bombalaması yapıldığını, askeri kazanımların abartıldığını, bu yüzden de savaş suçu işlendiğini iddia etmişlerdi.
Dresden kentinin belediye binasından görünümü
Nitekim saldırıdan çok daha sonraları ABD ve İngiliz gazetecilerinden bazıları, yapılanın “Müttefiklerin terör bombardımanı” olduğunu yazınca bazı her iki ülkenden bazı parlamenterler de olayın araştırılmasını istemiş ne var ki günlerin telaşında unutulmuştu.
Amerikalı yazar Kurt Vonnegut’un 1966 tarihli “Mezbaha-Beş” isimli romanı çarpıcı şekilde savaşın acı yüzünü, sokaklar ve sığınaklarda yaşananları anlatmıştı. Romandan etkilenerek yönetmen George Roy Hills, 1972’de “Mezbaha No-5: Slaughter House -Five” filmini çekmişti.
Pink Floyd’un 1983 tarihli “Final Cut” albümündeki “The Hero’s Return” isimli şarkısında, Dresden üzerindeki bombardıman uçuşuna katılan şahsın savaş sonrası umutsuz anılarını temel almıştı.
10/ Lübeck Kentinin Havadan Bombalanması:
28-29 Mart 1942 gecesi İngiliz Hava Kuvvetlerinin (RAF) 234 adet bombardıman uçağı 400 ton bombayı (25 bin adedi yangın bombası olmak üzere) Almanya’nın Lübeck kentine atmışlardı.
Lübeck kenti saldırı sonrası yanarken
301 kişi ölmüş,783 kişi yaralanırken, 15 binden fazla insan evsiz kalmıştı. Halk zamanında sığınaklara girdiği için kayıplar nispeten az olmuştu!
Saldırı sonucu 1468 bina yıkılmış, 2 bin 180’i ağır hasar görmüştü. Hafif hasarlılarla birlikte tüm kent yapılarının yüzde 61’i saldırıdan etkilenmişti.
Hiçbir askeri bir özelliği olmayan tarihi kente yapılan hava saldırısından sonra intikam için Alman Hava Kuvvetleri de (Luftwaffe) İngiltere’deki tarihi kentlerine hava saldırıları için “Beedeker” operasyonlarını başlatmıştı.
***
Yukarıdaki örnekler çoğaltılabilir. Bu seçkiyi sunmamızın amacı yazılı, görsel ve dijital platformlarda II. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü’ye maksatlı yapılan gerçek dışı iddialardır. Tarihi gerçekleri saptırmak için bilinçli yapılan manipülatif haber ve yorumların yanlışlığını vurgulamak için bu yazı hazırlanmıştır.
İsmet İnönü’nün politik kişiliğini beğenebilir ya da beğenmeyebilirsiniz de, ne var ki yukarıdaki savaşta bombalanan kentlerin sadece rakamlara bulanmış kanlı gerçekliğinden Türkiye’yi uzak tutması başlı başına çok önemli bir politikadır.
İsmet İnönü’ye (mealen) bir gencin dediği “Bizi harpte ekmeksiz bıraktın” suçlamasına verdiği “Evet sizi ekmeksiz bıraktım ama babasız bırakmadım” yanıtı, başlı başına olabildiğince savaşın dışında kalabilmek için bıçak sırtında incelikli ve başarılı politikalar uyguladığının bir kanıtıdır.
Kapitalizm ve emperyalizmin paylaşım savaşlarında ölü/yaralı hanelerinde bir sayı olmak istemiyorsak her türlü savaşa ve kışkırtıcılığına hayır demeliyiz. Umarız ki aklı selim yurttaşlarımız bu tür kötü amaçlı, yanlı, tarihi çarpıtan yayınlara itibar etmezler.
Başvurulan Kaynaklar:
*The History of Aviation (Robert Jackson – Amber Books, Barnes&Noble Inc. 2007)
*II. Dünya Savaşında Askeri Hatalar (Kenneth John Mcksey- Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2012)
*Pearl Harbour’dan Hiroşima’ya 1941-1045 (Levon Panos Dabağyan – Kum Saati Yayıncılık, 2001)
*Ve Günler Yürümeye Başladı (Eduardo Galeano – Sel Yayıncılık, 2012)
*Flying's Strangest Moments (John Harding – Robson Books, 2006)
*House of War (James Carroll – Houghton Miffin Company, 2006)
*Beyond Pearl Harbor: A Pacific History (Beth Bailey & David Farber – University Press of Kansas, 2019)
*The Second World War (Harry A. Gailey – Presidio, 1997)
*Absolute War: Soviet Russia in the Second World War (Chris Bellamy – Random House, 2007)
*Nazi Conspiracy & Agression (e-Book – Library of Alexandra, 2025)
*Dresden: Tuesday, 13February 1945 (Frederick Taylor – Bloomsbury, 2005)
*The Myth of Blitz (Angus Calder – Pimlico, 2003)
*The Battle of Britain: Five Months that Changed History (James Holland – Bantam Press, 2007)
*The Air War 1939-1945 (Richard J. Overy – Plunket Lake Press, 2020)
*Overview of The Pearl Harbor Attack 7December 1941 (Naval History & Heritage Command, 2020)
*The Origins of the Second World War in Asia and Pacific (Akira Iriye- Longman, 2023)
*www.warhistoryonline.com
*www.britannica.com
*www.wikipedia.org
Sayfa başına git