THY KÜÇÜLÜRKEN...

Dünya havacılığının birinci liginde en iddialı havayollarından biri olan THY ve yarattığı efsane, güneşe yaklaştıkça balmumlu kanatlarının erimesi sonucu kendini bitiren İkarus gibi o kaçınılmaz sona doğru mu gidiyor?

Uçakları yere indirilip mumyalanıyor, yolcu bulamayan hatları bir bir kapatılıyor, devam eden uçuşların frekansları azaltılıyor, uçaklarını ve hatta uçuş personelini birlikte kiralayacak şirketler aranıyor ve bunun gibi bir sürü tedbirle ayakta kalmaya çalışıyor.

THY’de krizin faturası kuşkusuz çalışanlara kesilecektir. Ve bu arbede esnasında, çalışanların daha evvelki dönemlerde “sendika’ya gerek yok” şeklindeki tercihleri, onları bu bedeli öderken daha da çok örseleyecektir. Anlatılan hikayeye koşulsuz inanan ve bu saflıkla geleceklerini iyi planlayamayan çalışanlar, işsizler ordusunun neferi olmaktan kurtulamayacaklardır.

Bu satırlar yazılırken, hiçbir koşul ve kurala uymadan işine son verilen kabin görevlilerinin THY koridorlarında telaşla koşuşturduklarını herkes biliyor. Ücretsiz izin, yere çekme veya eğitime alma gibi önlemler, bu devasa krizin etkilerini geçiştirmeye yetmez. Bu bakımdan, deyim yerinde ise önümüzdeki günlerde toplu kıyımların yapılması “zorunluluk” olarak açıklanacaktır.

Kokpit için durum pek de farklı değildir. Hatta, ücret farkı gözönüne alınırsa, kıyımın bu yerde daha da acımasız olacağı tahmin edilebilir. Yabancı pilot sayısı ve topun ağzındaki kişilerin onlar olacağı varsayımı doğru olsa bile, bu yeterli değildir. Dolardaki yükseliş nedeniyle kazançları oldukça düşen yabancılar zaten son birkaç aydır kendi istekleri ile ayrılmaktadırlar. Ayrıca yılbaşında kontratları biten pilotlara büyük olasılıkla yenileme yapılmayacaktır.

Ama dediğimiz gibi; gerçekten çok zor durumda olan THY, başka önlemler almak zorunda kalacaktır. Bu anlamda akla ilk gelen pilotlardaki yaş limitini öne çekerek sayıyı azaltmak olacaktır. Bunu, garanti saati daha da yükseltme önlemi takip edebilir. Zaten şu anda, pilotlarına çeşitli tekliflerle giden THY’nin talepleri, kendilerine ‘tuzak’ kurulduğu hissine kapılan uçucu personel tarafından reddedilmektedir. Ve üst yönetim, otoritesini kaybetmemek için bu teklifleri, idari hiçbir sorumlulukları olmayan kademelere yaptırıp toplumun tepkisini ölçmektedir.

Petrol fiyatlarının düşük olması nedeniyle sıkıntısını bir nebze olsun hafifletebilen THY, son dönemdeki artış eğilimi ile burdan da darbe yiyebilir. Doların küresel anlamda artışı, THY’nin özellikle Afrika ülkelerinde olduğu gibi kendi para birimlerini kullanan ülkelerdeki operasyonel kazancı neredeyse sıfırlanmıştır. Yıllardır oturtamadığı (fuel consumption policy) yakıt harcama politikası, gereksiz sponsorluklar ve kime peşkeş çekildiği belli olmayan reklam giderleriyle nasıl değerlendirildiği belli olmayan komisyonlar, zamanı geldiğinde yöneticilerin başını ağrıtacaktır.

2009 yılında Dünya’yı etkisine alan küresel ekonomik kriz, birilerinin halkı uyutmak için söylediği “teğet geçti” masalları aksine nihayet gelip kapımıza dayanmıştır. O tarihten bu yana; büyüme dahil her konuda son derece ihtiyatlı davranan büyük havayolu şirketleri, THY’deki bu büyüme ve israfa hayretle bakarken, bizim büyük yöneticilerimiz “krizi fırsata çevirme” söylemleri ile şişinip geziniyorlardı. Haliyle sayın halkımız ve finans piyasasının çok büyük uzmanları; “kardeşim, herşey iyi güzel de, neden bu THY hisseleri bir kuruş artmıyor” diye sormadıkları ve bir önlem alınmadığı için 4 Aralık tarihinde THY hisseleri tarihinde görmediği seviye olan 4.61’e düştü.

Ama eminiz ki, hesap sorma geleneği olmayan, kamu kaynaklarının sorumsuzca heba edilmesini umursamayan, daha doğrusu ne olup bittiğinin farkına varamayan ve kendisi ile sürekli alay edilen halkımız, Sayın Cumhurbaşkanı’nın emri ile dolar bozdurma kuyruğundayken, THY’nin sarayın emrine verilmek üzere 78.5 milyon dolara Airbus-340-500 model yeni bir uçak aldığını duymamıştır. Yani, sen elindeki uçakları sarıp sarmalayıp uçuştan çek, millete “yastık altındaki dolarını bozdur da dış mihrakların oyunu bozulsun” diye masal anlat, ama öte yandan onca doları verip yeni uçak al! Türk tipi yönetim bu olmalı herhalde.

Yorum Ekle

Yorumlar

Hakan avarkan
17 Aralık 2016 Cumartesi 15:21

Yazını okudum. Abi sana ulaşmak isterim. Yeşilköy'den

Yorumcu
10 Aralık 2016 Cumartesi 11:13

Gerçeklere, halimiz gerçekten de bu ve güzel özetlemişsiniz. Zaten onlarda nasıl bir oyuna geldiklerinin farkında. O yüzden kendi salaklıklarına sinirlenip gerçekleri söyleyenlere saldırıyorlar. Oysa, bunların Cumhurbaşkanı bile. " Allah ve halkımız bizi affetsin, kandırılmışız" dedi, ama bu paralı askerler hala aynı cesareti gösteremiyorlar.

Gerçekler
9 Aralık 2016 Cuma 13:00

Değerli Faruk Hocam, necip milletimiz büyük oranda, ülkemizde son yıllarda yaşanan terör saldırılarının, ekonomik sorunların vs ülkemizi yönetenlerin yanlış politikaları ve bize bir şey olmaz zihniyetlerinin sonucu arttığını ya da var olduğunu anlayabilme kapasitesine sahip değil. Aslında sahipler de dümenleri bozulmasın derdindeler. Fetocuları kim devletin içine bu kadar soktu, ihaleleri, makamları, işleri, paraları paylaştı, ne istediniz de vermedik dedi? Kim, açılım ayağına teröristlerle elele meydanlarda şarkılar söyledi? Kim, güneydoğu'da şehirler silah depoları haline getirilirken güvenlik güçlerine görmezden gelin dedi? Kim, ne idüğü belirsiz suriyelileri ülkemize soktu? Kim, iş bilmez, tecrübesiz, bilgisiz yandaşları thy'na torpille sokup makam verdi, zengin etti? Kim, koskoca şirketin bu ehil olmayanlarca krize sokulmasına, devletçe el altından desteklendiği halde şirketin altyapısının bozulmasına sebep oldu? Bu örnekleri çoğaltmak mümkün de yalaka, dalkavuk ve sahibinin sesleri anlamak istemezler, çıkarları bozulur çünkü. Sanki herkesin varmış gibi millete dolarları bozdurun deyip ama zengin ettikleri yandaşların 1 cent bile bozdurmadıkları, 78 milyon dolara (o paraya alındığına da inanmıyorum, sadece motorları o kadar para eder, thy tepkilerden çekindiği için fiyatını düşük göstermiştir) uçak alan, 120 binden fazla laf ettikleri, akıllarınca posta koydukları alman'ın makam arabalarına binenlere de onları şakşaklayanlara da diyecek bir şey yok. Bir söz de thy çalışanları için, hocam, bu şirketi bu kötü hale çalışanlar getirmedi ama birlik olmayan, günü kurtarmaktan başka amacı olmayan, çıkarcı, bukalemun, gammaz, hakkını aramayan, biatçı, sorgulamaz, bana neci çalışanlar herşeyin kötüsüne layık, o yüzden de ücretsiz izne çıkmayı da, işten atılmayı da hak ediyorlar. Maalesef gerçek bu.

Faruk Sayılır
7 Aralık 2016 Çarşamba 11:34

Mustafa rumuzu ile yazan'a; 'darbe seviciliği' suçlaması, at izi ile it izinin birbirine karıştığı söylenen günümüzde sizi de izlerden birine oturtuyor. Bak kardeşim, eğer o darbe teşebbüsü başarılı olsaydı ne olurdu sana anlatayım. Eğer darbe başarılı olsaydı, bugün Reis diye ortalarda ahkam kesen külhanbeyiler, yandaş basının tüm yalakaları, 15 Temmuz gecesi tankların önüne atlayanların büyük bir bölümü ve sizin de kendiniz gibi bildikleriniz Fetö'nün önünde diz çöküp " Hocaefendi hazretleri, siz gerçekten de mehdisiniz, islamı ve ümmeti kurtardınız, Allah sizden razı olsun!" diye o meczubun önünde secdeye duracaktı. O da, merkezine RTE'yi koyduğu küçük dairenin içine onun aillesi, yakınları ve bazı işadamlarını koyup onları hücreye attıktan sonra geri kalan şeriat yanlısı gericilerle birlikte laik, ilerici, çağdaş ve demokrat kim varsa lime lime edip Cumhuriyet'imize son verecekti. İşte bu savaşta; demin bahsettiğim o küçük dairenin içindekiler hariç içinde bulunmaktan gurur duyduğum aydın, bağımsızlık yanlısı, namuslu, dürüst ve vatansever insanlar zarar görecekti. Yaşın müsaitse hatırla, değilse aç oku, bundan evvelki tüm darbelerde sonuç böyle oldu. Başka bir darbenin mağduru olarak bunu en iyi bilenlerden biri olduğuma emin ol. Bu ülkeyi, hırsıza, işbirlilçiye ve hainlere karşı korumanın bir bedeli vardır ve bizim gibiler bu bedeli ödemeye hazırlardır. Ama şu iyi biline ki, geçmiş tarih her zaman kalleş ve muhbirleri kusarak ifşa etmiştir.

Fly
6 Aralık 2016 Salı 20:57

Adam açık bir şekilde yazmış açıklamış ama bu millet cahil. halen savunmaya geçen ahmaklar var inanılır gibi değil. doğruyu söyleyene hesap sorana beynini kullanıp irdeleme yapana hemen vatan haini, fetöcü, bölücü yanlı falan filan cahil cahil yorumlar. kendinize gelin beyler!! bu devlet aile şirketi değil futbol takımı değil kişilere değil vatana olsun sevginiz. araştırın sorun tartışın öğrenin böyle başınızı kuma gömüp padişahım çok yaşa demekle ileriye gidilmez. adam thy hisseleri bir kuruş artmıyor diyor yukarda vatandaş ülkedeki olayları yazıyor. bu kadar cehalet olmaz. terörü ülkeye benmi getirdim yazarmı getirdi beyninizin %2 lik kısmını kullansanız herşeyi daha net göreceksiniz..

Yorumcu
6 Aralık 2016 Salı 16:43

Pilot olmayıp da, pilot rumuzu ile yazan değerli arkadaş, stratejik ve sosyolojik değerlendirmelerinizden oldukça feyz aldık. Ülkemizin de hangi koridorda olduğunu öğrenmiş olduk. Sanırım yazar da tam sizin söylediklerinizi anlatmaya çalışmış. Dediğiniz gibi; bir ülkede terör saldırısı, darbe tehdidi, hava sahası kapanması, savaş ve bunun gibi musibetlerin olma ihtimali varsa hesap kitap ona göre yapılmalı, ya da bu ülkenin kuruluş değerleri ile oynayarak her türlü tehdide açık hale getirilmemeli. Ayrıca, salaklığı anladık ta, bu aşırı yolsuzluk ne anlama geliyor? Yolsuzluğun normali de mi var?

Pilot
6 Aralık 2016 Salı 13:11

Yaw he he sayın çok bilmiş yazar. Hepiniz uzmansınız bari gidin bir yerlere yönetici falan olun bu tecrübeyle. Ülkede havaalanında ne biçim terör saldırıları oldu, üstüne darbe oldu hava sahan kapandı. Yaz dönemi turist sayısı 40% civarı azaldı. Sen ülkenin bakmadığına şükret. Büyük şirketin karı da zararı da büyük olur. THY'de bir kriz durumunda olanın kabine olması kaçınılmaz; çünkü maalesef piyasa koşullarında en şişkin ücreti onlar almaktadır ve sayıları da çok fazladır. Bir kabin memurunu sıfırdan yetiştirip hatta sürmek sadece 2 aydır. Buna karşın diğer şirketlerden çok daha yüksek rakamlara çalışılır. Muhtemelen sendikanın zamanında dengesiz olarak bastırması ile bu şekilde orantısız şişmiş. Kimsenin kazancında gözümüz yok, Allah daha çok versin; ama herşeyin bir oluru vardır ve bir gün gelir patlar. Nitekim zamanında yine sendika bastırmasıyla aşırı maaş alan uçucu olmayan personel de emekliliği gelir gelmez emekli edildi, sorarım acaba onlar için 35-40 yaşında işsiz kalmak daha mı iyi oldu? İnşallah THY de, mağdur olan arkadaşlarımız da bir an evvel toparlanırlar. Ülkemiz bu sorunu da aşacaktır. Türkiye konum itibariyle hem ticaret hem de enerji hattı koridorlarının üzerindedir. Dolayısıyla kendiliğinden kaynak akışı vardır. Aşırı yolsuzluk salaklık veya darbe olmaması durumda her durumda kriz kendiliğinden teğet geçer. Bu yüzdendir ki 2001'de memur maaşını ödeyemeyecek durumdaydın; ama kaçakları kapayınca 4-5 senede iyi kötü toparlandın.

zanzibar
6 Aralık 2016 Salı 08:49

THY nin durumunu ozetleyen son derece gercekci son derece yerinde tespitler ancak katilmadigim bir paragraf var ki, 22 yil sendika baskanligi yapan atilay elcinden sonra sendika mantigi bitmis personeli korumayan kendini gozeten bir grup hava isin basina gecmistir. haziran 2016 da hava is sendikasi baskani ali kemal tatlibalin esi hazer tatlibal memurluktan mufettis yardimciligina terfi etmistir, THY ailesine 15 yil ustu hizmet veren memurlar ise hala memur olarak calismakta ve hak ettikleri uzmanliklarini alamamaktadirlar. temmuz ayinda isten cikartilan 211 kisi sendikaya basvurmus ancak sendika tarafindan geri cevirilmislerdir...

Mustafa'ya
6 Aralık 2016 Salı 08:20

İddiaya iddia ile cevap verme ama insanları kafana göre yaftala, ocu bucu diye. tipik cahil küstahlığı. sen git şimdi döviz bozdur, dış mihrakların oyununu engelle; birileri de 80 milyon dolara a340'a binsin

Mustafa
6 Aralık 2016 Salı 07:42

Hükümet ve THY yönetimine karşıtlık yapacağım diye resmen taraflı yazı yapmışsınız. Darbe, bomba, teröre rağmen bu seneyi çok küçük bir zararla alacak şirket. Gerçi anladığım, siz darbe tutmadı diye üzülen taraftasınız.

Yazarın Diğer Yazıları

BÜYÜK TÜRKİYE’NİN KÜÇÜK İŞLERİ